Het zojuist afgesloten kalenderjaar kan voor Suriname in financieel-economisch en monetair opzicht als een rampjaar worden bestempeld. Werd op 31 december 1997 nog een koers van Sf 445,- voor een Amerikaanse dollar genoteerd, aan het eind van het afgelopen jaar leverde een dollar maar liefst Sf 737,50 op. Dit komt neer op een stijging van 66 procent in 1998. Om precies te zijn, in de periode tussen mei en december, omdat de wisselkoers in de eerste vier maanden vrij stabiel was.
Dat in 1998 het slechtste monetaire beleid in Suriname is gevoerd, blijkt
uit het feit dat medio december de hoogste koers werd genoteerd, namelijk
Sf 775,- voor de US dollar en Sf 410,- voor de Nederlandse gulden. Nog
nooit tevoren stegen de wisselkoersen tot een dergelijke hoogte.
KENMERKEN
Eén van de kenmerken van het desastreuze beleid dat in het afgelopen
jaar is gevoerd door de regering Wijdenbosch en de Centrale Bank van Suriname,
is de forse monetaire financiering. De vele bankbiljetten van Sf 2000,-,
die momenteel in omloop zijn gebracht en eerder uit de roulatie waren gehaald,
kunnen hierbij tot illustratie dienen. De forse stijging van de wisselkoers
kan eveneens worden toegeschreven aan het feit dat de regering Wijdenbosch
er absoluut niet is geslaagd, een beleid te voeren dat productiestimulerend
werkt. In 1998 was er nauwelijks sprake van een stijging in de productie,
laatstaan export. Daar tegenover was er het afgelopen jaar sprake van ongecontroleerde
import en een sterke toename van witwaspraktijken. Door het onvermogen
van de Centrale Bank van Suriname om te intervenieren had de koers alle
ruimte om naar een record hoogte te stijgen.
CB HOOFDSCHULDIGE
De Centrale Bank van Suriname kan als hoofd schuldige worden aangewezen voor de ongebreidelde stijging van de wisselkoers. Zo werd de weinige keren dat er wel werd ge-intervenieerd, een partijdig beleid gevoerd. De interventie geschiedde slechts via bepaalde cambio's. Hierbij ging het om drie wisselkantoren, die minder dan een jaar geleden werden opgericht en toebehoren aan de regering Wijdenbosch gelieerde personen. De Centrale Bank van Suriname heeft voor wat de wisselkoersontwikkeling betreft nog meer op haar kerfstok. Zo zijn in de loop van 1998 verschillende koersen, die steeds hoger lagen, voor interventie gehanteerd. De wisselkoers kan dan niet lager dan de interventiekoers van de Centrale Bank gaan liggen. De dubieuze rol van de leiding van afdeling Valutabeleid van de Centrale Bank van Suriname kan eveneens als kenmerk van het waardeloze monetaire beleid dat in het afgelopen jaar is gevoerd, worden bestempeld. Regelmatig hebben cambio's bedreigingen moeten aanhoren, terwijl zij werden aangezet tot bedrijfsactiviteiten, die niet overeen kwamen met de realiteit. In 1998 hebben zich zelfs situaties voorgedaan, waarbij interventie middelen op de Centrale Markt aan de Waterkant aan de man werden gebracht. De vooruitzichten voor 1999 zijn slecht en binnen de financiële sector wordt verwacht dat reeds in het eerste kwartaal van dit jaar de Sf 1000,- voor een Amerikaanse dollar zal worden genoteerd.
ALS DIT GEEN POLITIEK IS, WAT IS HET DAN WEL?
Minister Yvonne Raveles-Resida van Regionale Ontwikkeling heeft onlang verklaard, niet aan politiek te doen op haar departement. Zondermeer zou dit als zeer prijzenswaardig kunnen worden bestempeld, als de realiteit niet anders was. De vraag, waarom de bewindsvrouwe na haar aantreden alle districtscommissarissen op non-actief heeft gesteld, om personen, die net als zij lid zijn van de Nationale Demcoratische Partij in hun plaats te benoemen, staat nog recht overeind. Rudi Strijk wordt als districtscommissaris van Marowijne ontheven en vervangen door John de la Fuente, die reeds met het beheer van Commewijne is belast. Dit, terwijl een aantal districtscommissarissen zijn ontheven en ter beschikking van de minister van Regionale Ontwikkeling zijn. Hoe kan de minister van RO dan nog te beweren, niet aan politiek te doen. Zij zou de gemeenschap een grote dienst bewijzen door bij haar collega van Handel en Industrie te informeren naar het functioneren van diens medewerker, zekere R.R., bij haar ongetwijfeld geen onbekende. R.R. komt voor op de loonlijst van het departement van HI, maar verschijnt in werkelijkheid niet aan het werk. In plaats daarvan begeeft hij zich des morgens naar de veersteiger aan de Waterkant om het vertrek van twee bussen, die de route Paramaribo-Albina onderhouden en aan hem toebehoren, te coördineren. Na de informatie van haar collega van Handel en Industrie te hebben verkregen, zou de minister van regionale ontwikkeling de belastingbetalers misschien kunnen vertellen, in hoeverre de salarisovermakingen zullen worden gecontinueerd en of het loon over de lange periode waarin er niet is gewerkt, zal worden teruggevorderd.
BEWONERS COMMEWIJNE WEES OP UW HOEDE
DE DC IS IN AANTOCHT
Districtcommissaris John de la Fuente van Commewijne ontplooit momenteel
activiteiten, die tot doel hebben ondere te geraken tot de bouw van een
algemeen zwembad te Nieuw Amsterdam, ten behoeve van de bevolking van Commewijne.
De plaatselijke gemeenschap staat echter zeer huiverig tegenover dit initiatief
van de burgervader. Eerder, en wel in het begin van de jaren tachtig, is
de gemeenschap van Commewijne reeds het slachtoffer geworden van dergelijke
praktijken. De toenmalige districtscommissaris van Commewijne en huidige
directeur van de Energie Bedrijven Suriname (EBS) en zijn toenmalige bestuursopzichter,
Henk Kotzebu, hadden een grootscheepse inzamelingsactie op touw gezet,
met het doel een zwembad te Nieuw Amsterdam te bouwen. Het zwembad kwam
nooit en de bevolking van Commewijne vernam ook nooit hoeveel geld is ingezameld
en welke bestemming het heeft gekregen. De huidige districtscommissaris
van Commewijne, John de la Fuente houdt thans huis aan huis acties voor
de bouw van het zwembad. De gemeenschap van Commewijne is gewaarschuwd.
Het Algemeen Bureau voor de Statistiek wordt geconfronteerd met een onmachtsituatie. Het ABS is namelijk niet in staat het inflatiecijfer voor het jaar 1998 te produceren. Dit, wegens de acties die door de ambtenaren zijn gevoerd. Het ABS is niet verder gekomen dan de berekening van inflatiecijfer over de maand september, dat overigens 3 procent hoger lag dan het cijfer van augustus 1998. Voor de regeriing Wijdenbosch is deze situatie ideaal, omdat ze haar de gelegenheid biedt om een gezonde economische situatie te schetsen, terwijl cijfers om het tegendeel te bewijzen niet beschikbaar zijn. De realiteit is, dat elke keer wanneer loontrekkers zich naar de winkel begeven de hyperinflatie, als gevolg van het financieel-economisch beleid overduidelijk voelbaar wordt.
Enkele weken geleden werd de deplorabele staat waarin de Gladiolenstraat
en zijstraten te Zorg en Hoop zich bevinden, belicht. Namens de bewoners
van deze straten werd op de overheid een beroep gedaan de nodige acties
te ondernemen, waardoor er verandering zou optreden in de heersende situatie.
De overheid kwam inderdaad ook in actie, weliswaar in zeer beperkte mate.
Nagenoeg alle straten van Zorg en Hoop zijn aan rehabilitatie toe, echter
beperkte het herstelplan van de regering zich tot de Balsemienstraat. Waarschijnlijk,
omdat de vader van de minister van Financiën, Tjan Gobardhan, op nummer
17 woont. Terecht vragen de bewoners van Zorg en Hoop en vele andere wijken
zich thans af, of dit de werkwijze is van de onlangs in het leven geroepen
wegenautoriteit. Inmiddels zijn een aantal financiele bijdragen, die de
belastingbetalers zullen moeten leveren, aan het herstel van de wegen in
het land, in het vooruitzicht gesteld. De kwestie Balsemienstraat rechtvaardigt
de vrees dat de middelen, die zullen worden bijeengebracht door de samenleving,
niet werkelijk zullen worden aangewend voor het herstel van de wegen. Eerder
wordt verwacht dat het geld zal worden gebruikt om te helpen de grote financiële
nood waarin de regering is komen te verkeren, te lenigen.
KANKERPATIENT WORDT POLITIEK SLACHTOFFER
Een familielid van een bekende politicus van de oppositie bleek enige
tijd terug aan kanker te lijden. Onmiddellijk werd medisch ingegrepen,
echter bleek de ziekte zich dusdanig te hebben ontwikkeld dat verdere behandeling
in het buitenland noodzakelijk bleek. De patiente, die verzekerde van het
Staatsziekenfonds is, zou onder normale omstandigheden in aanmerking komen
voor behandeling in Nederland, op kosten van het SZF. In dit bewuste geval
echter, moet de familie zelf voor de kosten van overtocht en behandeling
opdraaien, hetgeen een haast onmogelijke opgave is. De zieke vrouw dreigt
thans het slachtoffer te worden van het feit dat haar neef het beleid van
de regering bekritiseert en niet tot de groep borrelvrienden van hooggesplaatste
autoriteiten behoort.
SYMBOOL VAN WETTELOOSHEID
Om in aanmerking te komen voor een stand op de Centrale Markt dient men via de marktmeester een verzoek in te dienen bij de districtscommissaris van Paramaribo. Na advies te hebben ingewonnen bij de marktmeester keurt de districtscommissaris de vergunningsaanvraag goed of wordt het verzoek door hem afgewezen. Thans doet zich op de Centrale markt situatie voor waarbij de districtscommissaris wordt overgeslagen en de marktmeester Mohamed Doekhie zelf vergunningen verleent.
Hierbij wordt gebruik gemaakt van een stempel van het ministerie van
Regionale Ontwikkeling. Het is echter niet duidelijk of de betref-fende
DC hiervan op de hoogte is of dat hij gewoon machteloos tegenover de situatie
staat. In elk geval staat vast, dat in strijd met de wettelijke voorschriften
wordt gehandeld.
WETTELOOSHEID
De Centrale Markt is al zeker twee jaar het toneel van wetteloosheid
geworden. Zo zijn door de huidige marktmeester vergunningen verleend aan
diverse personen om slagerijen te exploiteren op de zogenaamde Vreedzaammarkt
en de nodige bouwwerkzaamheden uit te voeren. De Vreedzaammarkt, gelegen
tussen de Centrale Markt en de Veerstijger aan de Waterkant, werd enige
tijd geleden in het leven geroepen om marktverkopers te kunnen accommoderen,
wegens gebrek aan ruimte op de Centrale Markt. De ruimte waarin de Vreedzaammarkt
is ondergebracht, is eigendom van de NV Havenbeheer. De marktmeester is
dus absoluut niet bevoegd tot het verlenen van toestemming tot het uitvoeren
van bouwactiviteiten op de bedoelde lokatie.
ONDUIDELIJKE BESTEMMING
Tussen de Centrale Markt en de Vreedzaammarkt ligt een terrein dat momenteel als parkeerplaats wordt aangewend en waar tezijnertijd een pompgemaal voor de ontwatering van de hoofdstad moet worden geplaatst. Om er te kunnen parkeren moet Sf 300,- worden betaald. Het geld wordt naar wij vernemen in ontvangst genomen door een medewerker van de marktmeester. De bestemming van het geld is niet duidelijk.
De landsdienaren zijn reeds geruime tijd in actie, om loonsverhoging
af te dwingen en het aftreden van de regering Wijdenbosch te bewerkstelligen.
De regering wordt namelijk verantwoordelijk gesteld voor de erbarmelijke
financieel-economische situatie, waarin het land is terecht gekomen. De
regering als werkgeefster van de ambtenaren heeft een poging gedaan het
geschil met haar werknemers, de ambtenaren op te lossen. Integendeel heeft
de regering zich vanaf het begin van de acties schuldig gemaakt aan intimidatie
van haar werknemers. Hierbij werden alle instrumenten, die het kabinet
ter beschikking heeft, in stelling gebracht. Zelfs de Rekenkamer van Suriname,
die thans volledig onder controle van de regering staat werd misbruikt.
Zo maakte de Rekenkamer recentelijk melding van een enorm hoog bedrag dat
de overheid uitbetaalt aan ambtenaren, die uitzonderlijk veel overuren
maken. Hierbij werd nagelaten te vertellen om welke categorie ambtenaren
het gaat en in hoeverre de vele ambtenaren op hoge posten, die door de
regering zijn "geregeld", ook tot de groep behoren. Overigens mag de Surinaamse
gemeenschap zich gelukkig prijzen, dat de Rekenkamer van Suriname een teken
van leven heeft getoond. Sinds het vertrek van Hans Prade was bij velen
namelijk de indruk ontstaan dat dit hoge college van staat niet meer zou
functioneren. Thans is er weer hoop op een rapportage met betrekking tot
de activiteiten van de vele task forces, die president Wijdenbosch sinds
zijn aantreden heeft geinstalleerd. Althans wordt aangenomen dat de Rekenkamer
van Suriname inzage heeft in de activiteiten van de task forces. Hopelijk
krijgt de voorzitter ook toestemming van de president om het een en ander
openbaar te maken.