Om de schone schijn te wekken, dat de overeengekomen voorwaarden werden nagekomen om de eerste overmaking van 18 miljoen US dollars uit een lening van 30 miljoen US dollars van de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank (IDB) los te krijgen, hadden de regering en de Centrale Bank van Suriname (CBvS) met ingang van 1 januari 1999 de wisselkoers zogenaamd opnieuw geunificeerd. Begonnen werd op een aankoopkoers van 700 gulden, verkoopkoers 710 gulden.
 
 

VEELHEID AAN WISSELKOERSEN VOEDINGSBODEM VOOR CORRUPTIE
In de luttele vier maanden, die sindsdien zijn gepasseerd, is ons land zo zoetjes aan weer zo'n zes groepen wisselkoersen rijk. Zes verschillende mechanismen, die naast elkaar bestaan voor dezelfde valutasoorten. Deze veelheid is het resultaat van stuntelig beleid vanuit de CBvS. Het bestaan van zovele wisselkoersen is niet alleen chaotisch, het verschaft ook een uitstekende voedingsbodem voor allerhande corruptieve praktijken. Welke zijn nu die zes wisselkoersen? We zullen ze voor u opsommen:
1. de door de CBvS genoteerde wisselkoers;
2. de door de CBvS gehanteerde interventiekoers;
3. de door de CBvS toegelaten matchingkoers;
4. de door de commerciële banken gehanteerde treasurykoers;
5. de cambiokoers;
6. de koersen van de illegale valutamarkt, waaronder de straatkoers.
 

Er bestaan onaanvaardbaar grote verschillen in de hoogte tussen de diverse koersen. Bij het doorberekenen in de consumentenprijzen calculeert men maar al te graag met de hoogste koers, de koers van de illegale valutamarkt (vandaag de dag rond de 1250 gulden voor de US dollar).
 

IDB OOK DEBET
De IDB heeft intussen volgens de berichten de eerste tranche van 18 miljoen dollar vrijgegeven. Hoe deze 18 miljoen dollar uitgegeven gaat worden in zo'n een chaotisch veld van verschillende soorten wisselkoersen is primair een zorg van de Surinaamse regering. Maar de IDB gaat niet vrijuit. De IDB heeft een vertegenwoordiger en consultants in ons land. Zij dient via deze aanwezigheid toezicht te houden op een juiste besteding van het leningsbedrag, zodat de doelstelling van de lening wordt bereikt. Als de IDB dat nalaat, en de besteding zou niet aan het doel beantwoorden, dan is de IDB medeschuldig. De IDB kan zich er niet op beroepen niet op de hoogte te zijn geweest van de heersende chaotische wisselkoerssituatie in ons land, toen zij het leningsbedrag vrijgaf.
 

GEEN VERTROUWEN IN CBvS
Om de wisselkoers enigszins omlaag te drukken, heeft president Jules Wijdenbosch toenadering gezocht tot de illegale valutabonzen. Enige weken geleden had hij deze bronzen nog economische criminelen genoemd en hun de oorlog verklaard bij de installatie van zijn Joint Action Team, een speciale afgerichte eenheid, die de strijd moest aanbinden tegen de economische criminaliteit. Nu de politierazzia's niet het gewenste resultaat hebben gesorteerd, doet de president de fluwelen handschoen aan en treedt de valutawisselaars hulpbehoevend tegemoet. President Wijdenbosch heeft een onwrikbaar vertrouwen in de president van de CBvS. Al gaat het nog zo slecht met de wisselkoers en met de inflatie, het vertrouwen van de president in de leiding van de CBvS is rotsvast. Zelfs al heeft die bankleiding zich onlangs met een som geld vrij moeten kopen van strafvervolging door de Nederlandse justitie, blijft het vertrouwen van president Wijdenbosch in de man ongeschokt. De valuta-wisselaars denken daar anders over. In "De Ware Tijd" van donderdag 6 mei wijten de illegale geldwisselaars de wisselkoersstijging aan twee oorzaken:
1. ze zien de Centrale Bank (lees president van de Bank) als "onbetrouwbaar";
2. er worden grote hoeveelheden geld bijgedrukt en in omloop gebracht door de Bank.

Wie kan de geldwisselaars ongelijk geven op deze twee punten? Velen, en niet de eerste de beste, hebben vaker erop gewezen, dat er op grote schaal ongedekt geld via monetaire financiering wordt beschikbaar gesteld aan de Staat om haar uitgaven te doen.

GEEN BEGROTING ZONDER MOP

Assembléevoorzitter Marijke Djwalapersad heeft deze week een zoveelste poging gedaan, om het parlement zover te krijgen, om tot de behandeling van het Meerjaren Ontwikkelingsprogramma over te kunnen gaan. De poging mislukte, omdat er geen quorum was voor de aanvang van de vergadering. De oppositie weigert reeds maanden mee te werken aan het bewerkstelligen van een quorum, terwijl de regeringscoalitie, door de marginale meerderheid in de volksvertegenwoordiging, daartoe vaak niet in staat is. Intussen moet Suriname het maar verder doen zonder een ontwikkelingsplan. Hoe ernstig is een dergelijke situatie?

Artikel 40 van de Grondwet van de Republiek Suriname schrijft voor, dat voor de ontwikkeling van een sociaal-rechtvaardige samenleving bij wet een ontwikkelingsplan moet worden aangenomen. Dit ontwikkelingsplan, het Meerjaren Ontwikkelings Programma (MOP), geeft geen bevoegdheden aan het kabinet, maar geeft het beleidskader, waarbinnen de regering moet opereren, aan. In artikel 156 lid 3 staat wel, dat de begroting jaarlijks in overeenstemming met de wet en het ontwikkelingsplan moet zijn. De regering ontleent de rechtsbevoegdheid om geld te besteden, dus aan de begroting en niet aan het ontwikkelingsplan. Maar, als er geen ontwikkelingsplan is, kan de begroting ook niet worden ingediend. De overheid kan geld uitgeven, zolang zij over een goedgekeurde begroting beschikt.
 
 

ZONDER SUCCES
Voorzitter Marijke Djwalapersad van de Nationale Assemblée probeert reeds maanden, zonder succes, het parlement bijeen te krijgen, om het door de regering ingediende concept Meerjaren Ontwikkelings Programma te behandelen. Zoals de zaken er nu voor staan, ziet het er niet naar uit, dat zij in de nabije toekomst daarin zal slagen. Intussen dringt de tijd.
 
 

GEEN BEGROTING
Als er op 1 oktober aanstaande nog geen MOP is, kan de regering ook geen begroting indienen. De consequentie daarvan is, dat dan in feite het huishouden van de staat stopt. De regering zal dan per 1 januari van het volgend jaar geen uitgaven, zoals het uitbetalen van ambtenarensalarissen, meer kunnen doen.
 
 

RESTRICTIE
In artikel 156 van de Grondwet, in samenhang met artikel 5 van de Comptabiliteitswet, staat dat de begroting geldt voor het dienstjaar, dat loopt van 1 januari tot 31 december. Artikel 16 van de Comptabiliteitswet schrijft voor, dat de overheid slechts over staatsgelden kan beschikken, als haar bij de begroting daarvoor toestemming is verleend. Dit betekent, dat als op 1 januari de begroting nog niet is vastgesteld, de overheid geen uitgaven mag doen. Artikel 156 van de Grondwet biedt echter een uitweg. Hierin staat namelijk, dat zolang de begroting niet is vastgesteld, er geld kan worden uitgegeven op basis van de begroting van het jaar daarvoor. Hieraan is echter een restrictie verbonden. Er kan namelijk niet meer geld worden uitgegeven dan wat is aangegeven voor wat het totaal betreft, maar ook voor elke begrotingspost. De vorige begroting dient slechts als grondslag voor het beheer van de staatsgelden. Op basis van de wet is de regering dus beperkt in haar handelen. De wet verbiedt, dat er nadere posten aan de vorige begroting worden toegevoegd en vooral, dat er hogere bedragen worden uitgegeven. In beginsel mag er helemaal geen geld worden uitgegeven. In principe wordt nu dus illegaal geld uitgegeven door de regering Wijdenbosch.
 
 

UITZONDERING
De regering geeft momenteel geld uit op basis van de begroting van 1998. Dit behoort eigenlijk een uitzondering te zijn. De algemene regel, die de wet voorschrijft is, dat er geen uitgaven mogen worden gedaan, dan krachtens de begroting van dat dienstjaar.

PRAGMATIEK IN REALITEIT MOET SAP ZIJN

In een situatie, waarin er een slechte economie heerst, ontkomt men er niet aan een herstelprogramma uit te voeren. Vooral als er wordt samengewerkt met internationale donoren. Die gaan overigens naar een dergelijk plan vragen, alvorens met middelen over de brug te komen.
 

"Pragmatiek in Realiteit" kan dus niets anders zijn dan een economisch herstelprogramma. In principe zal het niet veel verschillen van het structureel aanpassingprogramma, dat door de vorige regering, onder leiding van Ronald Venetiaan, is uitgevoerd. Overigens bestaat er een sterk vermoeden, dat "Pragmatiek in Realiteit" onder druk van de Inter American Development Bank zal worden geïntroduceerd. Het is algemeen bekend, dat Suriname niet in staat is te voldoen aan de voorwaarden, die de IDB heeft gesteld in verband met de leningsaanvraag om in aanmerking te komen voor USD. 30 miljoen. "Pragmatiek in Realiteit" zal gericht zijn op herstel van de economie en heeft dezelfde oorzaken, die eerder het structureel aanpassingsprogramma noodzakelijk maakten. De pijlers van dit nieuwe beleid zullen dezelfde zijn als die van het SAP, namelijk de overheidsfinanciën, het monetair- en wisselkoersbeleid, het beleid naar de industriële sector toe en een sociaal vangnet voor de minder draagkrachtigen. Een economisch herstelprogramma is op dit moment van het allergrootste belang voor Suriname. Veel belangrijker dan een meerjarenontwikkelingsprogramma, dat slechts het kader, waarbinnen het beleid van de regering zal worden gevoerd, aangeeft. Overigens zullen de projecten, die in het MOP worden genoemd slechts kunnen worden uitgevoerd in een stabiele economische situatie. "Pragmatiek in Realiteit" had beter "Nationaal Reconstructie Programma" kunnen heten. Het zou dan kunnen worden aangewend om te reconstrueren wat de huidige regering bij haar aantreden heeft aangetroffen als erfenis van het vorige kabinet.
 
 

Onder druk van de parlementariërs van de Basispartij voor Democratie en Ontwikkeling (BVD) moesten de heren Dharm en Dayanand Mungra worden verwijderd van het ministerie van Openbare Werken. Tijdens het verblijf van president Wijdenbosch op Santo Domingo werd hier bekend, dat de heren Mungra en Henry Blinker waren ontheven, nadat daartoe was besloten tijdens een spoedvergadering van de Raad van Ministers.
 

De ontheffingsresolutie zou zijn ondertekend door waarnemend president Pretaap Radhakishun. De regering zou hiermee duidelijk een concessie hebben gedaan aan de fractie van de BVD in het parlement. Na terugkeer in Suriname heeft president Wijdenbosch op een persconferentie zorgvuldig vermeden om het woord "ontheffing" te gebruiken. Het staatshoofd sprak consequent over "ontlasting" in plaats van over "ontheffing" van de heren Mungra en Blinker. Dit is zeer opvallend en het kan niet zonder een bedoeling zijn geweest. In ambtelijke termen, zoals in de Personeelswet vastgelegd, is het begrip "ontlasting" niet bekend. De Personeelswet kent slechts de begrippen "buiten functiestelling en ontheffing". Wanneer een ambtenaar buiten functie wordt gesteld of wordt ontheven is hij niet meer bevoegd om de aan die functie verbonden taken uit te oefenen. De president heeft zorgvuldig de begrippen "buiten functiestellen en ontheffen" ontweken en het begrip "ontlasten" geïntroduceerd. Deze nieuwe term kan niets anders betekenen, dan dat de ambtenaren Mungra en Blinker in functie blijven gehandhaafd, maar dat eventueel het takenpakket wordt uitgedund. De functie blijven zij behouden. Met deze woordspeling over begrippen heeft Wijdenbosch mevrouw Djwalapersad en haar collegae BVD-parlementariërs misschien bij de neus genomen. Van de president is bekend, dat hij graag orakeltaal spreekt met veel cryptische zinswendingen en eigen interpretaties. Daarvan heeft hij nu ook Djwala en haar groep laten genieten. Hij heeft ze keurig om de tuin geleid met de "ontlasting" van de Mungra's.
 
 

HOE KOMT HERFKENS
ERBIJ?

De Nederlandse minister van Ontwikkelingssamenwerking Eveline Herfkens heeft een zware beschuldiging geuit aan het adres van de huidige regering van Suriname. De regering Wijdenbosch zou corrupt zijn en daardoor niet voldoen aan de voorwaarden om in aanmerking te komen voor Nederlandse ontwikkelingshulp.
 

De Nederlandse bewindsvrouwe uitte de beschuldiging, zonder specifiek aan te geven op grond waarvan zij tot een dergelijke conclusie is gekomen. Aangenomen mag worden dat het om de volgende zaken gaat:
1. De wijze waarop, kort na het aantreden van de regering, is gestoeid met staatsgelden, onder het mom van de uitvoering van een honderdagenplan.
2. De jacht, die werd gemaakt op de toenmalige voorzitter van de Rekenkamer van Suriname, Hans Prade, die steeds aan de bel trok als er op oneigenlijke wijze staatsgelden werden besteed.
3. Het feit, dat de verjaardag van president Wijdenbosch, kort na zijn aantreden, de belastingbetalers bijna Sf 30 miljoen heeft gekost.
4. Het feit, dat president Wijdenbosch op de Centrale Bank van Suriname een geheime rekening heeft, waarop jaarlijks een half miljard gulden wordt gestort en waarover hij geen verantwoording hoeft af te leggen.
5. Het feit, dat Braziliaanse goudzoekers dollars storten op de rekening van de president en niemand, behalve de president weet, waar die dollars uiteindelijk terechtkomen.
6. Het feit, dat de Rekenkamer van Suriname thans wordt geleid op een wijze, die de regering goed uitkomt, met dien verstande, dat geen melding wordt gemaakt van financiële wantoestanden.

OP WEG NAAR DICTATUUR

Assembléelid Ram Sardjoe van de VHP heeft tijdens de vergadering van het parlement van afgelopen donderdag onthuld, dat president Jules Wijdenbosch minister Robby Dragman van Handel en Industrie bij presidentieel besluit had aangewezen om als waarnemend president van Suriname op te treden gedurende de gelijktijdige uitlandigheid van hem en vice-president Pretaap Radhakishun.

Dit is een novum en wel een zeer schokkende. Opnieuw is gebleken, dat de president er niet de minste moeite mee heeft om zich te onttrekken aan de regels van wet en recht. Keer op keer worden de grondwet en andere wetten geschonden. Terecht wijst Ram Sardjoe op het grote gevaar, dat hierin schuilt.

Wij zitten al met het probleem van de rechterlijke macht, die ook al is ontstaan door een schending van de Grondwet.

Het volk van Suriname moet niet zonder meer voorbijgaan aan de waarschuwing van het assembléelid Ronald Venetiaan van de NPS, dat een presidentieel besluit niet het middel kan zijn om zo een zwaarwichtige voorziening als de vervanging van de president te regelen.

Het is een bevoegdheid, die ver buiten de competentie van de president valt. Maar, zegt Venetiaan, het is wel mogelijk een voor-loper naar een dictatoriaal bestuur met presidentile decreten. Het Surinaamse volk is wars van de alleenheerschappij door een dictator. En zeker als die dictator Jules Wijdenbosch zou zijn, dan is de ramp niet meer te overzien.
 
 

Het gaat niet goed in Suriname. Dat weet iedereen. Voor degenen, die daar toch nog aan twijfelden, maakte president Jules Wijdenbosch begin april een eind aan alle illusies. Het staatshoofd gaf volmondig toe, dat het beleid, dat sinds het aantreden van de huidige regering is gevoerd, niet heeft gedeugd. Je zou werkelijk een vreemde in Jeruzalem moeten zijn, indien je op de president zou moeten wachten om je dat te vertellen. Aangezien het zijn beleid is geweest, is het natuurlijk een goede zaak, wanneer hij zelf inziet dat het niet deugt. Dat beleid heeft Suriname en de Surinamers gevoerd naar een crisis, die zijn weerga niet kent. Bewust van dit gegeven, kondigde de president aan, dat eind april een nieuw beleid, genaamd "Pragmatiek in realiteit", zou worden gepresenteerd. Daarnaast zou worden geëvalueerd, welke ministers uit het huidige kabinet in staat moeten worden geacht een beleid dat gericht is op "pragmatiek in realiteit" te kunnen voeren. Indien zou blijken, dat enkelen daartoe niet in staat zouden zijn, zouden die onherroepelijk worden vervangen. De mededelingen van de president en het persbericht, dat ter ondersteuning werd uitgegeven door zijn kabinet, hebben veel stof doen opwaaien. Vast staat echter, dat het beleid, dat vanaf september 1996 is gevoerd, niet deugt. Van de ministers, die tot op dit moment deel hebben uitgemaakt van de regering Wijdenbosch, werd niet verlangd, dat zij in staat waren een beleid te voeren, dat de pragmatiek en de realiteit als basis hadden. Het resultaat is dan ook niet uitgebleven. De wisselkoersen voor vreemde valuta stijgen naar ongekende hoogten. De prijzen van goederen hollen de koersen achterna. Het gevolg is, dat de koopkracht van de burgers met de dag afneemt en daardoor de kwaliteit van het leven. Intussen zit de eerste week van de maand mei erop. Eind april is gekomen en gegaan. Een vraag voor de president: Wanneer zal de samenleving eindelijk te weten komen wat uw "Pragmatiek in realiteit" inhoudt? Nog een vraag: Was de aankondiging van "Pragmatiek in realiteit" inderdaad een afleidingsmanoeuvre, zoals velen vermoeden?
 

U kunt uw familie in Suriname niet met een e-mail bereiken? SURPOST heeft bij voldoende belangstelling de oplossing.  Breng Uw famillie Snel en Betrouwbaar binnen bereik van Uw PC. Klik hier: Vul onze vragenlijst in

*** Met alle stelligheid beweren sommigen (overigens mensen, die het best zouden kunnen weten), dat er in de afgelopen periode is gestrooid met baantjes op diplomatieke posten van Suriname in het buitenland. Onder andere zijn Curaçao en Brussel genoemd. De zaak zou zo in zijn werking zijn gegaan: iemand, die totaal niet voldoet aan de gestelde eisen, krijgt een baan op een diplomatieke post, de diplomatieke status en natuurlijk een fors diplomatiek salaris. Een deel van dat salaris vloeit dan maandelijks terug naar de persoon, die de "diplomaat" aan de job geholpen heeft. De vraag voor de minister van buitenlandse zaken: bent U hiervan op de hoogte?

*** NDP-voorzitter Desi Bouterse heeft op 10 april een massameeting van zijn partij in OCER toegesproken. De Leden waren bijeengeroepen in verband met de situatie, die was ontstaan, nadat president Wijdenbosch, zelf lid van de NDP, Bouterse als Adviseur van Staat had ontslagen. Het hoofdthema op de meeting was een handreiking van Bouterse in de richting van Wijdenbosch, zodat oom Jules kon laten blijken, waar hij voor kiest, dekolonisatie of rekolonisatie. Intussen heeft de president zijn waarnemer Pretaap Radhakishun en de minister van buitenlandse zaken Errol Alibux afgevaardigd naar de receptie van de ambassadeur van het Koninkrijk der Nederlanden ter gelegenheid van Koninginnedag. Alsof dat niet genoeg was, stuurde Wijdenbosch in hoogst eigen persoon, warme en hartelijke felicitaties naar Hare Majesteit Koningin Beatrix. De vraag voor de president: Hebt U gekozen voor dekolonisatie of rekolonisatie of een tussenweg van drekolonisatie