-End-

January 8, 1999

GEEN STABILISATIE,KOERSEN BEGINNEN ECHT UIT DE PAN TE VLIEGEN

Als gevolg van een vrijwel algemeen heersend gebrek aan vertrouwen in onze nationale munteenheid, die steunt op een nog niet echt vertrouwen wekkende economische situatie in het land alsmede gebrek aan vertrouwen in de Centrale Bank van Suriname leiden tot meer dan gewenste wisselkoersstijgingen. Zowel de illegale als de legale geldhandel zijn ver uit gestegen boven de recentelijk door de CBvS vastgestelde richtkoersen. Met name het Surinaams Bedrijfsleven heeft geen vertrouwen in de CBvS. De handel hanteert voor de verkoop van hun produkten thans een koers van f.850,- voor de US dollar. De Cambio's kochten gisteren de dollar op voor f.750,- tot f.800,- en de Nederlandse gulden voor f.400,- tot f.405,-. De gehanteerde verkoopkoersen lagen tussen de f.760,- en f.825,- voor de US dollar en f.410,- tot f.425,- voor de NF. De verwachting dat met de invoering van de marktconforme wisselkoers van de overheid, de koersen gestabiliseerd zouden kunnen worden, blijkt geheel de grond in geboord te zijn. Binnen vier dagen steeg bij de cambio's de wisselkoers met zo'n 45 punten voor de dollar en die van de NF met 15 punten. De cambio's zijn gisteren overigens weer volop begonnen met de verkoop van valuta. Enkele geldwisselaars verwachten zelfs verder gaande koersstijgingen. Ook de richtkoers van de CBvS is stijgende. De CBvS begon met een opkoopprijs van f.700,- voor de US$ en f.,710,- voor verkoop; thans hanteert de CBvS f.725,- om f.735,-.

WEDEROM BESLAGLEGGING OP OVERHEIDSBEZITTINGEN

Als gevolg van een reeds langlopende betalingsachterstand van de Centrale Overheid, heeft alleen al het Diaconessenhuis een vordering op de staat van f.368,- miljoen gulden. De overheid betaalde onlangs f.80,- miljoen, maar daarmee zijn de problemen met het ziekenhuis nog niet opgelost. De advocaat van het ziekenhuis heeft derhalve beslag gelegd op de tegoeden van de overheid van vier bedrijven, waaronder twee staatsbedrijven. Het betreft Bruynzeel Suriname Houtmaatschappij en Staatolie als staatsbedrijven en Suralco en Billiton als particuliere bedrijven.De bedoeling is om ook nog eens beslag te leggen op tegoeden van nog twee staatsbedrijven. De namen van de laatste twee bedrijven worden vooralsnog niet vrijgegeven. Het ziekenhuis beoogt haar vordering op de overheid te innen. Eerdere juridische acties werden op verzoek van de overheid uitgesteld, nadat er reeds uitspraak was gedaan, ongeveer een maand geleden, in een kortgeding over geleverde diensten aan de overheid. Vervolgens deed de overheid een maand lang niets en vandaar de hervatte juridische acties tot invordering van tegoeden.

AANPASSING OLIEPRIJZEN; NIEUWE ALGEHELE PRIJSSTIJGING OP KOMST

Als gevolg van een schier onvermijdelijke vicieuze cirkelwerking kan nu reeds worden opgemerkt, dat binnenkort het algehele prijspeil voor goederen en diensten moet gaan stijgen. De invoering van de marktconformekoers van de overheid, waarmee voor de traditionele sector de verkapte extra belastingheffing werd verkleind, heeft tot gevolg, dat de overheid nu minder inkomsten ontvangt. De enerzijds verminderde inkomsten moeten anderzijds worden gecompenseerd. Zo zullen onder andere de brandstofprijzen moeten gaan stijgen en wanneer de branstofprijzen stijgen, zullen -door de transportkosten- vrijwel alle prijzen stijgen. De oliemaatschappijen nemen voorlopig een afwachtende houding aan, maar waarschijnlijk zullen volgende week de nieuwe prijzen bekend worden. Fred Derby rekent voor, dat de overheid door de devaluatie in combinatie met het uitblijven van een olieprijsaanpassing, nu dagelijks zo'n 80 a 90 miljoen gulden verliest. Derby brengt naar voren, dat de recente devaluatie niet is bezien in de context van een integraal economisch beleid. Hij vindt dat er ook fiscale en budgettaire beslissingen genomen moeten worden. Maar het belangrijkste voor hem zijn de sociaal-maatschappelijke politieke beslissingen, die in stabiliteit moeten resulteren. Derby constateert op basis van genomen steekproeven, dat de wisselkoers al aardig op hol is geslagen en dat heeft desastreuze gevolgen voor het land. De overheid daarentegen stelde, dat de zogenaamde unificatie (invoering van de marktconforme wisselkoers door de CBvS) slechts een formaliteit zou zijn. Tevens wijst Derby op de grootste smokkel van brandstof over de Marowijnerivier, die ons land veel schade berokkent.

ECONOMISCHE POTENTIES PALMOLIE LOKKEN MALEISIE NAAR HIER

Medio deze maand zullen enkele Maleisische experts ons land bezoeken om zich te orienteren in de palmoliesector. Maleisie kampt met het probleem, dat de mondiale vraag naar palmolie en uit palmolie vervaardigde produkten zodanig is gestegen, dat zij niet meer volledig aan de vraag kan beantwoorden. Derhalve zoekt Maleisie aanvullende investeringesmogelijkheden, om de eigen produktiecapaciteit beter af te stemmen op de toegenomen wereldvraag. In ons land zullen er eerst nog een aantal zaken geregeld moeten worden om potentiele investeerders van de Maleisische omvang binnen te kunnen halen. De Maleisiers wensen om te beginnen meer duidelijkheid over het nationale investeringsklimaat. Ons land kampt evenwel met een ingezakte palmoliesector, door gebrek aan investeringen, technici en een goede afzetmarkt. De Maleisiers zijn bereid tot het verlenen van technische assistentie bij de aanleg van pijpleidingen voor het transport van palmolie. Op een onlangs door de minister van LVV te Maleisie bezocht seminar heeft ons land een goede beurt gemaakt, waardoor investeringen mogelijk dichterbij zijn gekomen. Vermeld wordt, dar er nog enkele actiepunten en formaliteiten uitgewerkt moeten worden alvorens een samenwerking kan worden aangegaan. Roy May, directeur Belastingen, merkt op, dat er een nieuwe Investeringswet zal komen, om zaken te bespoedigen. De thans gebruikelijke nadelige verouderde belastingwet moet worden vervangen. Het probleem dat de Maleisaiers opgelost wensen te zien, is bij voorbeeld het voorkomen, dat er dubbele belastingen moeten worden betaald. Met name het laatste punt vereist goede regelgeving. De bedrijven wensen tevens de garantie, dat de CBvS-koers ook gehanterd zal worden bij overmakingen. De meest geschikte lokaties voor palmolie bevinden zich in het Marowijne gebied, Patamacca, de Marowijnerivier en het Brokopondogebied. Om het probleem van de huidige Spearrotziekte op te lossen, zal een hebryde nodig zijn als kruising van Amerikaanse en Afrikaanse palmolie bomen. Voorts zal er in ons land ook veel efficienter moeten worden gewerkt, om internationale produktiestaandaarden te bereiken.