February 15, 1999
NATIONALE FINANCIELE PUINHOOP VEROORZAAKT
THANS PANIEK
De vele miljarden aan betalingsachterstand van de overheid aan de medische
sector (SZF,VRA,VMS en de Ziekenhuizen) begint thans paniek te veroorzaken.
De enige uitweg die er voor de medische sector is opengelaten, is die van
kostenverhaal op de merendeels zwakkeren in de samenleving, namelijk de
patienten. De patienten weten zo zoetjes aan ook niet meer hoe zij het
hebben en vragen zich in verwarring af, waar zij dan het geld vandaan moeten
halen om direct uit eigen middelen voor medische behandeling te betalen.
Ook onder gezondheidswerkers neemt de paniek toe. Van maand tot maand hangt
hun een zwaard van damocles boven het hoofd, dat hun lonen niet kunnen
worden uitbetaald. Ook binnen de structuren in de medische sector blijkt
de rek eruit te gaan. De structuren staan thans onder grote druk. Derhalve
heeft het SZF de regering een ultimatum gesteld. De acties die als sanctie
voor de niet-naleving van het ultimatum door de regering zullen worden
gevoerd, duperen de al gedupeerde patienten nog een keer. De medici van
de VMS (Vereniging van Medici Suriname) gaan vandaag al in actie Het SZF
heeft de regering echter tot morgen de tijd gegeven om de betalingsachterstand
van circa 14 miljard te betalen. Waarnemend minister Soewarto Moestadja
zegt, dat zal worden nagegaan, hoe met behulp van donoren de regeringsschulden
binnen de gezondheidszorg alsnog kunnen worden betaald. Het Ministerie
van Volksgezondheid zal met de regeringsleiding praten over de problematiek
en er dringende aandacht voor vragen. Ook de artsen, aangesloten bij de
regionale gezondheidsdienst hebben al geruime tijd te maken met een voortschreidende
verarming en dreigt thans ook tot acties over te gaan. Moes-tadja meldt,
dat er al gesprekken plaatsvinden met deskundigen en spreekt de hoop uit,
dat de acties spoedig tot het verleden mogen behoren.
MEDISCH SPECIALISTEN EN REGIONALE
ARTSEN IN ACTIE
Met ingang van vandaag zullen de SZF patienten uit eigen zak moeten gaan
betalen. Consultatie van de huisarts kost nu f.3000,- en van de medisch
specialist f.10.000,-. Voor patienten die acute hulp behoeven, zullen uitzonderingen
worden gemaakt. Volgens VMS voorzitter Satisch Nannan Panday, heeft de
vereniging al een totale schuldvordering op het SZF/de regering van 1,5
miljard gulden. De medici zijn woedend over de huidige ontwikkelingen,
vooral van de koers en de inflatie. De medici stellen al zeer tolerant
geweest te zijn, en zich al meer dan een jaar aan een lijntje hebben laten
houden, de maat is nu vol. De VRA heeft iets meer tijdsspeling geboden
aan de regering en wenst uiterlijk op 19 februari uitgenodigd te worden
voor onderhandelingen over de actuele problematiek. De VRA heeft een wensenpakket
en wil zo snel mogelijk bereiken, dat de reeds geruime tijd voortschreidende
verarming van hun beroepsgroep een halt wordt toegeroepen. Reeds vier maanden
worden er formalistische grappen gemaakt met het regelement, met het kennelijke
doel onderhandelingen te treineren. Er zijn tal van brieven geschreven,
voorstellen gedaan voor aanpassing van het reglement enz.., maar op geen
enkele brief is een reactie gevolgd. De beloofde financiele verbeteringen
van vorig jaar zijn niet waargemaakt. De situatie is er alleen maar slechter
op geworden. Zo is bijvoorbeeld het budget sterk verlaagd, terwijl alle
kosten juist sterk zijn toegenomen. Tal van zaken zijn gewoon afgeschaft.
Het merendeel van de artsen verdient nog geen f.300.000,- per maand, terwijl
hun salarissen in het verleden met die van ambtenaren meestegen, maar nu
blijven die gewoon achter. Indien de toenmalige Boksteenregeling thans
nog zou gelden, zouden de artsen thans f.750.000,- per maand verdienen.
De overheidsarts mocht ook gratis wonen en had ook vrij vervoer.
KLEINE WINKELIERS MET TOENEMENDE
VERLIEZEN DOOR KOERSPROBLEMEN
De snel wisselende koersen voor de dollar en de NF zorgen voor een chaos
in de brach van de kleine winkeliers, waardoor zij geheel het overzicht
over de gang van zaken dreigen te verliezen. Inkoopprijzen kunnen enerzijds
binnen een kort tijdsbestek sterk verschillen en tevens de door de ene
of de andere importeur gehanteerde koers. Hetzelfde artikel kan bij de
ene importeur een heel andere prijs hebben dan bij de andere. Enkele kleine
winkeliers kunnen de concurrentie als gevolg van de snel veranderende en
onoverzichtelijke situatie niet meer aan. De Vereniging van Winkeliers
adviseert de leden de vervangingswaarde te hanteren, om op die wijze toch
rederend te kunnen verkopen. Het zicht op de winstmarges is bijna onmogelijk
geworden, omdat zelfs een prijsstijging van noodzakelijk geachte produkten
als melk en brood leidt tot omzetvermindering. Ook werd de melkprijs met
45% verhoogd, terwijl de winkeliers nog niet eens weten wat hun marge is.
Het SZF verhoogt ook bijna elk kwartaal het tarief voor vrijwillige verzekeringen
en waar halen de kleine winkeliers al dat geld vandaan, terwijl hen ook
nog een zware stijging van vaste lasten boven het hoofd hangt, die zij
niet in hun produkten kunnen doorbereken.
GROOTSE HOUTTRANSPORTEN NAAR DE
VOLKSREPUBLIEK CHINA
Er worden thans vele truckladingen rondhout, getransporteerd naar de haven,
alwaar een schip moet worden volgeladen voor de volksrepubliek China. Het
gaat om de houtsoorten basralokus, gron folo en kabbes soorten. Personeel
in dienst van Berja-ja werkt thans in ploegen diensten om de snelheid waarmee
het schip geladen moet worden te bereiken. Het hout wordt echter geexporteerd
door Tacoba, een Chinees-Surinaamse houtonderneming die voor dit doel dienst
doet. De activiteiten vinden plaats onder toezicht van 'sLands Bosbeheer,
om te voorkomen, dat wettelijk verboden houtsoorten worden uitgevoerd.
Berjaja zou indertijd een verwerkingsfabriek opzetten, omdat rondhout niet
mocht worden geexporteerd. De fabriek is er evenwel nooit gekomen. Berjaja
heeft echter ook nooit de gehoopte 1 miljoen hectare areaaal gekregen,
maar in plaats daarvan slechts 150.000 ha.
DIRECTEUR HAKRIN BANK MOET MOGELIJKERWIJS
PLAATSMAKEN VOOR KERSENHOUT
De regering is voornemens de direkteur van de Hakrinbank, Frank Thijm,
te ontheffen en Rene Kersenhout in zijn plaats te benoemen. Kersenhout
is ondervoorzitter van de Nationale Democratische Partij (NDP), de grootste
partij in de regeringscoalitie. De ontheffing van Thijm moet zijn beslag
krijgen wanneer de nieuwe wet Financiele Instellingen in werking treedt.
Ondertussen worden voorbereidingen getroffen om de Hakrinbank en de noodlijdende
Volkscredietbank te fuseren. Kersenhout moet dan algemeen directeur worden
van de fusie van de beide banken.
ONBEKENDE BESTEMMING VAN KOPER
ONTMANTELDE FABRIEK MARIENBURG
De regering Wijdenbosch is na haar aantreden ertoe overgegaan de suikeronderneming
Marienburg in het distrikt Commewijne een herbestemming te geven. Bepaald
werd om definitief ervan af te zien suiker te produceren. In de toekomst
moet Marienburg veranderen in een volkswoningbouproject, waarbij op grote
schaal de verbouwing van andere landbouwgewassen dan suiker, ter hand zal
worden genomen. Met de leiding van het herbestemmingsproject, werd Michael
Shak Sjie, broer van minister van Justitie en Politie, Paul Shak Sjie,
belast. In het kader van de herbestemming werd overgegaan tot de ontmanteling
van de oude suikerfabriek, die nagenoeg geheel uit koper bleek te bestaan.
Aangezien koper op dit moment een behoorlijk bedrag oplevert op de wereldmarkt,
besloot projectdrager Shak Sjie alle koper, die bij de ontmanteling van
de fabriek vrijkwam, ongewogen te laten transporteren naar zijn woning.
Vervolgens belandde het metaal, door tussenkomst van de huidige directeur
van de Energie Bedrijven Suriname, ex parlementlid van de NDP en ex districtscommissaris
Henry Wormer, bij een anonieme koper. De opbrengst vloeide nimmer naar
de staatskas.
Wijdenbosch veegt de vloer aan
met Raad van Ministers
President Jules Wijdenbosch riep kortgeleden de Raad van Ministers bijeen.
Voor deze bijzondere Ministerraadsvergadering werden naast de president
van de Centrale Bank van Suriname, ook enkele directeuren van sleutel parastatale
bedrijven uitgenodigd. Nadat de president de vergaderruimte was binnengetreden
volgde een scheldkannonade, waarbij het staatshoofd de aanwezigen uitmaakte
voor rovers en hen verantwoordelijk stelde voor de zeer slechte financieel-economische
en monetaire situatie waar Suriname momenteel in verkeert. Nadat de president
de aanwezigen de wind van voren had gegeven, verliet hij boos de zaal,
met de mededeling dat hij overweegt zijn mandaat te terug te geven als
er geen verandering komt de houding van zijn naaste medewerkers. Aanhoudende
geruchten doen de ronde dat president Jules Wijdenbosch deze week enkele
wijzigingen zal aanbrengen in zijn kabinet. Onder andere zal minister Theo
Vishnudatt van Volksgezondheid, die kortgeleden officieel door vice president
Pertaap Radhakishin op non-aktief werd gesteld, het veld moeten ruimen.
Reeds enige tijd is minister Suwarto Mustadja van Sociale Zaken en Volkshuisvesting
belast met de leiding van het departement van Volksgezondheid.
RAMON TOM KRIJGT 1000 HA GROND
TE HELENA CHRISTINA
De ondernemer Ramon Tom, die sterk gelieerd is aan de Nationale Democratische
Partij, heeft meer dan 1000 hectare grond te Helena Christina, in het district
Wanica toegewezen gekregen. Intussen is hij ertoe overgegaan ter plaatse
zandafgravingen te plegen, ten behoeve van de NDP voorzitter Desi Bouterse.
De toewijzing van de grond heeft veel commotie onder de bewoners uit de
omgeving teweeg gebracht, omdat zij reeds geruime tijd bij het ministerie
van Natuurlijke Hulpbronnen een verzoek hebben liggen om in aanmerking
te komen voor een gedeelte van de aan Tom toegwezen grond.
HOGE AMBTENAREN LEVEREN GELDEN
AAN CAMBIO'S
Suriname gaat momenteel gebukt onder de ergste economische crisis in de
geschiedenis van het land. De erbarmelijke situatie, die op dit moment
heerst, is het direkte gevolg van het financieel-econimisch en monetair
wanbeleid dat de regering Wijdenbosch sind 1996 heeft gevoerd en dat vooral
gekenmerkt wordt door corruptie. De deviezenvoorraad van het land is uitgeput,
waardoor de Centrale Bank van Suriname niet meer in staat is invloed uit
te oefenen op de economie van het land. Terwijl de staat in deze situatie
verkeert, maken top overheidsfunctionarrisen gouden tijden door. Zo zijn
er ettelijke hooggeplaatste ambtenaren, die ondanks de precaire situatie
van de economie, in staat zijn op regelmatige basis grote bedragen aan
vreemde valuta te leveren aan geldhandelaren en cambio's. Eén van
die personen is Andre Lisse, beleidsmedewerker op het ministerie van Financien
en gepensioneerd directeur van de Dienst der Posterijen. Lisse levert meerde
malen per week minimaal 10.000 US dollar aan tenminste één
plaatselijke cambio.