December 29, 1998
Na een lange en verbeten strijd van de in de steek gelaten rijstboeren van Nickerie en elders, leek er een akkoord te zijn bereikt. De acties met inbegrip van de hongerstakingen eindigden. Ondertussen zijn er al zes weken van moeizaam onderhandelen verstreken over de schuldenproblematiek en oplossingen lijken nog niet in zicht. De werkgroep Schuld-probleem slaagt er nog maar niet in, een bevredigend akkoord te bereiken, met de commerciele banken over de schuldenproblematiek. Met name vormt de boeterente een 'bottle neck' alsmede de datum waarop de bevriezing van de normale rente moet ingaan. De CBvS heeft thans het voortouw genomen en wil praten met de commerciele banken over een voorstel van de werkgroep. Jiwan Sital heeft de wens uitgesproken, dat het overleg van maandag a.s. wel een oplossing zal bieden. Sinds vele jaren verkeert de rijstsector in de verstikkende greep van de schuldenlast bij de banken. Naar schatting bedraagt de totale schuld van de rijstboeren 15 miljard gulden. Vijfentwintig grote rijstboeren moeten in totaal 5 miljard gulden aan schulden met boetes en interest aan de banken betalen. In de afgelopen weken is er regelmatig overleg geweest met de overheid. Enkele jaren geleden werd er een rente gehanteerd tussen de 35 en 45 procent. In die periode vond er een snelle schuldenopbouw plaats, die ook onmogelijk met rijstbouw kon worden terugverdiend . Voorts mislukten er achtereenvolgens ook nog oogsten, waardoor de inkomsten kant volslagen ontoereikend werd om de schulden af te lossen. Alleen een soepele kwijtscheldingsregeling kan leiden tot een weer betaalbare situatie voor de rijstboeren. Niettemin blijft Sital vol goede hoop, dat er maandag een doorbraak wordt bereikt en dat de boeren weer met een schone lei kunnen beginnen.
Binnen de rechterlijke macht was er al de nodige tijd sprake van achterstanden en onderbezetting. De regering meende op een voor haar voordelige wijze gebruik te kunnen maken van de situatie door op een onaanvaardbare wijze invulling te geven aan benoemingen binnen de rechterlijke macht. Als gevolg van de regeringspogingen ontstond er een conflict tussen de rechterlijke en de uitvoerende macht over de zuiverheid van de machtenscheidingen. Er volgden acties en reacties en vervolgens lijkt de situatie wat op zijn beloop te worden gelaten met verlenging van de oorspronkelijke problemen als gevolg. De rechters kunnen onmogelijk de grote hoeveelheid werk bijbenen en zijn dan ook overbelast. Zelfs tot in de avonduren worden er zittingen gehouden, maar ondanks dat moeten zowel civiele als strafrechtelijke zaken herhaaldelijk worden uitgesteld. In het kader van de nationale dialoog kreeg de rechterklijke macht geen voorrang ondanks de acute problemen. Vandaag zal er evenwel een bespreking plaatsvinden tussen president Wijdenbosch en een vertegenwoording van de rechterlijke macht. Als gevolg van de thans heersende situatie binnen de rechterlijke macht, worden verdachten het kind van de rekening. Voorarresten voor velen duren langer dan in een rechtsstaat wenselijk is, terwijl anderen horen dat hun zaak pas na meer dan een jaar in behandeling kan worden genomen. De Deken van de Orde van Advocaten ergert zich aan de regeringshouding ter zake. De regering maakt dat de gehele rechtspleging lijdt onder haar weerbarstigheid. Ook het zeer late tijdstip van uitnodiging voor de dialoog geeft te denken. De rechterlijke macht ziet het belang om van gedachten te wisselen met de president omdat de situatie verontrustender wordt. Sinds 25 november heeft de rechterlijke macht op een uitnodiging van de president gewacht. Ondertussen gaan de voorbereideingen door voor een internationaal congres inzake de interne Surinaamse conflicten tussen de regering en de rechterlijke macht.
In regeringskringen circuleert er een rapport met de titel "De reele loonontwikkeling binnen het ambtelijk apparaat over de periode 1996-1998. Er is -ondanks het feit dat de goedkope basisgoederen nog lang niet overal verkrijgbaar zijn- met gebruikmaking van de lage prijzen van de veertig basisgoederen een rapport opgesteld, dat aangeeft, dat bepaalde categorieen ambtenaren gedurende de afgelopen twee jaar gemiddeld 51% salaris verhoging per jaar hebben gehad. Voor ambtanaren in de lage schalen 6/7 zou er op basis van de aangekondigde goedkope goederen sprake moeten zijn van een reele loonsverbetering.
Ook de voor gisteren uitgeschreven assembleevergadering over het MOP kon geen doorgang vinden wegens gebrek aan quorum. Slechts zestien assembleeleden waren aanwezig, terwijl 21 de presentielijst hadden ondertekend. De oppositie bleef in haar kamer in het assembleegebouw. Zelfs voor huishoudelijke vergaderingen lukt het niet een quorum te krijgen. De eerste huishoudelijke vergadering begon gisteren om tien uur en de tweede om twaalf uur. Om half twee was er nog geen quorum, waardoor de voorzitter de vergaderingen voor de zoveelste keer moest verdagen, Het zou al gaan om elf verdagingen. De oppositie wijst op een snoodplan van de regering om de zaken in haast door te drukken. Eigenlijk moest het MOP in oktober al zijn afgerond. De begroting 1999 moet evenwel gebaseerd zijn op het MOP. De oppositie meldt, dat het MOP aan alle kanten rammelt en niet logisch in elkaar zit. De voorzitter probeert omstreeks half januari het MOP wederom op de agenda te krijgen.
De totale overheidsschuld aan de rederij Suriname Coast Traders bedraagt enkele honderden miljoenen guldens. Minister Dick de Bie heeft gisteren beloofd, dat de totale schuld voor januari. februari en maart, afgelost zal worden. De directie van Suriname Coast Traders wil de afspraak op papier hebben, samen met een bankgarantie. De regering mag nu bepalen of de veerboten nu wel of niet blijven varen. Blijft een reactie van de regering uit, dan zullen de boten vandaag nog uit de vaart worden genomen. Een eerdere aanzet tot het uit de vaart nemen van de boten werd gestaakt omdat de regering toen met een klein geldsbedrag over de brug kwam. De problemen zitten echter dieper dan kleine geldsbedragen, het gaat nu om het echte geld.