IDOS-DWT peiling 24-01-2005

Geen regeermeerderheid voor NF bij komende verkiezing

Kiezers in vijf districten waar het IDOS een peiling verrichtte schatten dat het NF met gemiddeld 20 DNA zetels uit de komende verkiezingen zullen komen. En ex-president Jules Wijdenbosch lijkt er in te slagen om zijn persoonlijke populariteit te vertalen naar groei voor de combinatie waartoe hij behoort.
In de periode 11 januari-18 januari verrichtte het IDOS een opiniepeiling onder 1399 kiezers uit de districten Nickerie (n=226), Coronie (n=100), Wanica (n=376), Paramaribo (n=516) en Commewijne (n=181).

Het IDOS zal in samenwerking met DWT vanaf januari 2005 maandelijks 1-2 peilingen verrichten met als doel de gemeenschap een statistisch beeld te geven van hoe de sterkte van politieke partijen en combinaties zich ontwikkeld. Als onderdeel van deze samenwerking is het IDOS met DWT overeengekomen dat de info uit de peilingen ook simultaan aan de andere media ter beschikking zal worden gesteld. Het ligt in de bedoeling mid-maands een korte peiling te houden waarin het stemgedrag centraal staat, om vervolgens elke eind van de maand een peiling te houden waar naast stemgedrag ook reacties op sociale- en politieke uitspraken of issues die op dat moment spelen gemeten worden.

In het navolgende verslag over de in mid-januari 2005 verrichte IDOS opiniepeiling zal de aandacht gericht worden op de vraag hoe de kiezers tegen de ‘getipte’ presidentskandidaten aan kijken en hoe zij denken op mei 2005 te zullen stemmen.

Presidentskandidaten

De kiesregeling van ons voorziet niet in het rechtstreeks kiezen van een president door het volk van Suriname. Het is een ieder bekend dat de president gekozen wordt in de DNA en als dat niet mogelijk is, het de Verenigde Volksvergadering is die met een simpele meerderheid de president uit één of meerdere kandidaten kiest. Daar de kiezer in de afgelopen jaren tot het inzicht is gekomen dat de President grote executieve bevoegdheden heeft, is de behoefte bij de kiezers ontstaan om vooraf een idee te hebben wie een partij of combinatie als presidentskandidaat naar voren wenst te schuiven. In de periode waarin de peiling plaatsvond waren vier kandidaten bekend, waarvan één zijn ambities voor het presidentschap zo bescheiden formuleerde waardoor niet geheel duidelijk is hoe serieus die optie genomen moest worden.

Aan de kiezers in de vijf onderzochte districten werd de vraag gesteld of zij het bezwaarlijk vinden dat de NDP Desi Bouterse als presidentskandidaat voordraagt.

Tabel 1

Vindt u het bezwaarlijk dat de NDP D. Bouterse als presidentskandidaat voordraagt
District	Ja	Maakt niets uit	Nee	Geen mening	Totaal
Paramaribo	53,9%	10,7%	30,8%	4,7%	100.0% (n=516)
Wanica	43,1%	10,9%	37,8%	8,2%	100.0% (n=376)
Nickerie	49,1%	10,6%	35,4%	4,9%	100.0% (n=226)
Commewijne	39,2%	12,7%	38,1%	9,9%	100.0% (n=181)
Coronie	44,0%	6,0%	42,0%	8,0%	100.0% (n=100)
Totaal	47,6%	10,7%	35,2%	6,6%	100.0% (n=1399)

Error margin ± 3%

In het algemeen bekeken zegt 47.6% van de ondervraagde kiezers problemen met de door de NDP gekandideerde Bouterse te hebben. Het grootste bezwaar hiertegen is afkomstig van kiezers in Paramaribo (53,9%), terwijl men er in Commewijne de minste problemen mee heeft (39.2%). Als we kijken hoe NDP kiezers zelf hierover denken, dan mag gesteld worden dat 21% van NDP achterban de voorkeur geeft aan een andere presidentskandidaat dan D. Bouterse.

De gevoeligheid en als het om het NF gaat de etnische gevoeligheid rond het vooraf bekend maken van een presidentskandidaat is een bekend gegeven in het NF. Bij alle voorgaande verkiezingen, is het het NF gelukt om dit tere punt te omzeilen. Deze strategie lijkt dit keer niet op te zullen gaan temeer daar de andere politieke partijen het NF “dwingen” om een kandidaat te noemen. Voor het IDOS is het dan ook belangrijk om steeds weer te meten hoe men over de voor mei 2005 gedoodverfde kandidaat R. Venetiaan denkt. Op de vraag of R. Venetiaan voor een derde keer als presidentskandidaat moet worden voorgedragen gaf

69% van de ondervraagde kiezers aan dat zij van mening zijn dat de huidige president R. Venetiaan niet voor een derde maal als presidentskandidaat moet worden voorgedragen. Voor wat dit betreft is er dus weinig verandering gekomen in het standpunt welke de kiezers vorig jaar innamen. Per district bekeken zien we dat de kiezers in Coronie zich met 82% het hardste uitspreken tegen een voordracht van Venetiaan. In Wanica, Nickerie en Commewijne is 70-72% tegen een derde voordracht van Venetiaan, terwijl iets minder dan twee derde deel van de kiezers in Paramaribo tegen een nieuwe voordracht van Venetiaan zijn.

Op zich is dit gegeven geen boodschap aan het NF. Wat dit gegeven echter interessant maakt, is dat het NF uit een drietal duidelijk etnische blokken bestaat, die elk op zich duidelijk aan een van de deelnemende NF partijen gekoppeld zijn. De naar voren geschoven presidentskandidaat van dit blok kan derhalve zorgdragen voor vervreemding van een deel van de achterban van het NF. Wat we zien is dat 40.1% van de NF Kiezers tegen een derde termijn Venetiaan is. Wanneer we dit verder uitspitsen naar etniciteit van de NF aanhang, dan zien we dat 49.2% van de Hindostaanse NF en 25.0% van de Javaanse NF kiezers tegen een hernieuwde voordracht van Venetiaan zijn. Dit gegeven is in zoverre interessant, omdat verwacht mag worden dat wanneer de kandidatuur van Venetiaan eenmaal een feit is een deel van deze kiezers zich hieraan zal conformeren terwijl een ander deel mogelijkerwijs een andere weg zal kiezen. Deze verdere uitkristallisatie van de presidentskandidaat binnen het NF zal het IDOS vanwege haar mogelijke implicaties nauwgezet voor U blijven volgen. Overigens kan terzijde ook nog eens opgemerkt worden dat 73% van de kiezers die voor het eerst zullen stemmen zich tegen een kandidatuur van Venetiaan uitspreekt. Deze groep kiezers, maakt volgens de IDOS peilingen rond de 20-21% van de kiezers uit.

Aan de kiezers werd ook gevraagd om de regeerstijl van Wijdenbosch met die van Venetiaan te vergelijken om vervolgens een voorkeur uit te spreken tussen de huidige en de ex-president (zie tabel 2).

Tabel 2

Als u de regeerstijl van Venetiaan vergelijkt met die van Wijdenbosch. Welke van deze twee presidenten heeft u dan liever als hoofd van een regering.
J. Wijdenbosch	50,5%
R. Venetiaan	26,9%
Geen van beide	12,6%
Maakt niets uit/blijft 't zelfde	5,7%
Weet niet	4,3%
Totaal (n=1399)	100%

Error margin ± 3%

Voor wat betreft de beoordeling van het over de afgelopen vijf jaren gevoerd beleid geven de kiezers de regering Venetiaan-Ajodhia een gemiddeld cijfer van 5.4. Het district Coronie bedacht de huidige regering met het laagste cijfer en wel een 4.8.

Evenals reeds bij voorgaande peilingen in 2004 het geval was, blijkt dat Jules Wijdenbosch de presidentskandidaat te zijn die de meeste kiezers (43.6%) aanspreekt. Gezegd mag worden dat het draagvlak van Wijdenbosch in dit opzicht dwars door etnische en partijpolitieke sympathieën heen gaat.

Tabel 3

Kiezers voorkeur uit vier Presidentskandidaten
Pres. Kandidaten	Par'bo	Wanica	Nickerie	Commewijne	Coronie	Totaal
R. Venetiaan	34,8%	26,1%	25,7%	19,9%	15,0%	27,7%
R. Sardjoe	7,8%	14,4%	15,5%	9,9%	2,0%	10,7%
D. Bouterse	17,6%	21,5%	14,6%	10,5%	28,0%	18,0%
J. Wijdenbosch	39,8%	38,0%	44,3%	59,7%	55,0%	43,6%
Totaal	100% (n=516)	100% (n=376)	100% (n=226)	100% (n=181)	100% (n=100)	100% (n=1399)

Error margin ± 3%

Het IDOS is van mening dat informatie betrekking hebbende op de populariteit van presidentskandidaten aandacht behoeft, daar deze wellicht een rol kan gaan spelen wanneer er sprake zal zijn van het kiezen van een President in de Verenigde Volksvergadering.

Stemgedrag

Met de ondertekening van een intentieverklaring tot samenwerking tussen de NF partners, de vorming van de VVV, de A-Combinatie en de intentie van de UPS/DOE en PALU om samen te werken werd iet meer duidelijkheid gebracht in wie en hoe partijen uiteindelijk aan de verkiezingen van mei 2005 zullen deelnemen. De hamvraag van de peiling, is uiteraard de vraag naar het stemgedrag van de kiezers. Wat we zien is dat de VVV in feite de partij is die relatief bekeken het hardst in kiezersaantallen gegroeid is. We constateren dat Wijdenbosch er deels in is geslaagd om de grote kloof tussen zijn populariteit en de populariteit van zijn partij, nu combinatie, te verkleinen. Verder blijkt dat voor wat betreft Coronie het op dit moment een voor het NF bekeken zaak is. Van de twee beschikbare zetels in Coronie gaat èèn naar de NDP en de andere naar de VVV.

Tabel 4

Partij/combinatie waarop men op 25 mei 2005 denkt te zullen stemmen
Partij	Par'bo	Wanica	Nickerie	Commewijne	Coronie
NDP	20,3%	19,7%	11,1	13,3%	24,0%
NF	31,8%	27,4%	27,9	22,7%	9,0%
VVV	17,6%	16,2%	18,6	24,9%	21,0%
A1	2,5%	2,7%	5,3	1,7%	0,0%
UPS/DOE/Palu	1,2%	0,8%	2,7	0,6%	6,0%
A-Combinatie	0,6%	1,1%	--	--	--
Overige Partijen	0,8%	0,8%	--	1,1%	3,0%
Stemt niet	6,8%	1,1%	2,7%	2,8	3,0%
Weet niet	18,4%	27,7%	31,9%	33,1%	34,0%
Totaal	100%	100%	100%	100%	100%

Error margin ± 3%

Aan alle zogenaamd zwevende kiezers vroeg het IDOS met welke partij zij sympathiseerden. Op basis van de antwoorden die de zwevende kiezers gaven kan een bijstelling van de verkregen cijfers plaatsvinden Uitgedrukt in harde DNA zetels vertalen de in bovenstaande tabel weergegeven cijfers zich als volgt voor de vijf onderzochte kiesdistricten. De vetgedrukte en tussen haakjes geplaatste cijfers zijn tot stand gekomen na correctie met partij sympathieën van zwevende kiezers.

Tabel 5

Verdeling van DNA zetels op basis van stemvoorkeur kiezers
Partij	Par'bo	Wanica	Nickerie	Commewijne	Coronie	Totaal
NDP	4(4)	1(2)	0(1)	0(1)	1(1)	6(9)
NF	6(7)	2(3)	2(2)			11(13)
VVV	3(4)	1(1)	1(1)	1(1)	1(1)	7(8)
Totaal	13(15)	4(6)	3(4)	2(2)	2(2)	24(30)
Restzetels	4(2)	3(1)	2(1)	0(0)	0(0)	11(5)

Error margin ± 3%

De tabel 5 met de DNA zetels laat zien dat van de 35 DNA zetels die men in de vijf onderzochte kiesdistricten kan verwerven, de NDP momenteel maximaal 9 zetels, de VVV 8 zetels en het NF 13 zetels haalt. Het is overigens niet te verwachten dat één van deze drie grote partijen alle vijf resterende zetels in de onderzochte districten zal binnenhalen. Wat tabel 5 duidelijk maakt is dat de kracht (in DNA zetels) van het NF in de districten Wanica, Commewijne en Nickerie met 50% en meer is afgenomen, in Paramaribo met 42% en in Coronie zelfs met 100%. Overigens gaven de kiezers op de vraag hoeveel zetels het NF bij de komende verkiezing zal halen aan dat het om gemiddeld 20 zetels zal gaan. Niet voldoende dus om alleen een regering te vormen. Of het NF met deze stand van zaken überhaupt in de na 25 mei te vormen regering zal aanzitten is vraag twee.

IDOS-DWT 24 januari 2005

Terug naar het artikeloverzicht