Fred Derby wil duidelijkheid over niet toegelichte miljarden 

Fred Derby, lid van De Nationale Assemblee, heeft in een schrijven aan de Surinaamse regering een aantal vragen gesteld over niet nader toegelichte miljarden guldens op de post "Diverse rekeningen" van de verkorte balans. De parlementariër ontdekte onduidelijkheden bij het vergelijken van de balansen van december 1996 en die van 12 december 1997 met elkaar. Hij gaf gisteren tijdens een persconferentie aan, de indruk te hebben, dat monetaire financiering heeft plaatsgevonden.

 

De brief, waarin Derby de regering niet minder dan 14 vragen ter beantwoording voorlegt, luidt alsvolgt:

Ondergetekende, F.M.E.Derby, lid van de Nationale Assemblee, heeft hierbij de eer krachtens artikel 85 van de Grondwet, juncto artikel 86 van het Regelement van Orde van De Nationale Assemblee, de navolgende vragen schriftelijk aan de regering van Suriname te stellen, meer in het bijzonder aan de minister van Financiën.

 

I

Kijken wij terug op het afgelopen jaar, 1997, dan constateren wij dat er op de verkorte balans van de Centrale Bank van Suriname, grote mutaties hebben plaatsgehad op met name: de post "Diverse rekeningen" aan zowel de debetzijde als de creditzijde van de balans. Leggen wij de verkorte maandbalans van 31 december 1996 naast de meest recente verkorte weekbalans, dat is bij het opstellen van deze vragen de weekbalans van 12 december 1997, dan blijkt dat aan de debetzijde, de post "Diverse rekeningen" een groei heeft doorgemaakt van ruim 33.750 (drie en dertig duizend zevenhonderd vijftig) miljoen gulden, oftewel sf. 33,75 miljard. In procenten uitgedrukt, komt deze groei neer op 193%, hetgeen bijna verdrievoudiging betekent van de omvang van de post in amper 11.5 maand tijd.

De exacte cijfers waren:

Debetzijde: Post Diverse rekeningen (Bedragen in Sf.)

Stand op 12 december 1997:

51.262.069.785,97

Stand op 31 december 1996:

17.504.863.004,93

Toename:

33.757.206.781,04 ofwel 192,8%, afgerond 193%

 

In algemeen aanvaarde zin betekent deze mutatie dat niet nader aangeduide bezittingen, vorderingen en waarden van de Centrale Bank van Suriname in 1997 zijn toegenomen met 33.750 (driendertig duizend zevenhonderd vijftig) miljoen gulden, oftewel 33,75 miljard gulden.

 

Vragen:

  1. Kan de Minister van Financiën, casu quo de Regering van Suriname, een overzicht geven van de nieuw verworven bezittingen, vorderingen en eventueel andere waarden van de Centrale Bank, die tezamen het totaal van 33.750 miljoen gulden, oftewel Sf. 33,75 miljard representeren, althans een specificatie, zonodig met toelichting erbij, van de meest relevante samenstellende posten naar grootte van hun bedragen?
  2. Kan worden aangegeven welke gedeelte van dat bedrag slaat op nieuw verworven fysieke bezittingen van de Centrale Bank, welk gedeelte op toegenomen vorderingen, en welk gedeelte op andere activa die een waarde vertegenwoordigen? 
  3. Voor zover het vorderingen betreft, ontlenen die dan hun bestaan aan kredietverlening door de Centrale Bank van Suriname, direct of indirect? Te denken valt hierbij aan de zogenaamde "PIF's" van de Regering Wijdenbosch (productiefondsen), die niet vanuit de staatsbegroting werden gevoed. Indien de vorderingen niet uit kredietverleningen voortvloeien, waar ontlenen zij hun ontstaan dan aan?
  4. Volgens IMF-rapporten waren er gedurende 1995 en 1996 geen wisselkoersverliezen meer voorgekomen bij de Centrale Bank. Zijn er in het bedrag van 33.750 miljoen gulden, oftewel sf. 33,75 miljard, voor een deel weer nieuwe wisselkoersverliezen ingeslopen, die in het jaar 1997 door de Centrale Bank zijn geleden? Zo ja, tot welke bedrag, en waaraan is het toe te schrijven dat het fenomeen van wisselkoersverliezen opnieuw de kop heeft gestoken?
  5. Indien er sprake is geweest van directe of indirecte kredietverlening van de Centrale Bank aan binnenlandse sectoren (om een bekend voorbeeld te noemen, de loonsverhogingslening aan Bruynzeel Suriname Houtmaatschappij), of, indien er sprake geweest is van geleden wisselkoersverliezen door de Centrale Bank, deelt de Minister van Financiën, casu quo de regering van Suriname, dan de mening van de vraagsteller dat er regelrechte monetaire financiering heeft plaatsgevonden, in een omvang zo groot als de kredietverlening plus de koersverliezen, daar in beide gevallen het erop neerkomt dat er door het draaien van de geldpers, nationaal geld in omloop is gebracht, dat niet in het economisch proces verdiend was, derhalve inflatoir is gecreëerd, aangezien niets ertegenover staat?

 

II

De vergelijking nu doortrekkende naar de creditzijde van de verkorte maandbalans van 31 december 1996 en de weekbalans van 12 december 1997, wordt geconstateerd dat aan de creditzijde de post "Diverse rekeningen" nog sterker is gegroeid en wel met ruim 40.305 (Veertigduizend drie honderd vijf) miljoen gulden oftewel Sf. 40,3 miljard. In procenten komt deze groei neer op 234%, haast drie en een half maal de omvang van de post op 31 december 1996.

De exacte cijfers waren:

Creditzijde: Post Diverse rekeningen (Bedragen in Sf.)

Stand op 12 december 1997:

56.891.275.622,04

Stand op 31 december 1996:

16.586.254.414,47

Toename:

40.305.021.207,57 ofwel 243%.

 

In algemeen aanvaarde zin betekent deze mutatie, dat niet nader aangeduide schulden en/of verplichtingen van de Centrale Bank van Suriname in 1997 zijn toegenomen met 40.305 (veertig duizend drie honderd vijf) miljoen gulden, oftewel Sf.40,3 miljard.

 

 Vragen:

  1. Kan de Minister van Financiën, casu quo de Regering van Suriname, een overzicht geven van de nieuwe schulden en/of verplichtingen van de Centrale Bank die tezamen het totaal van 40.305 miljoen gulden, oftewel sf. 40,3 miljard uitmaken, althans een specificatie, zonodig met toelichting erbij, van de meest relevante samenstellende posten en subposten naar grootte van hun bedragen? 
  2. Betreft het bedrag van 40.305 miljoen gulden, oftewel Sf. 40,3 miljard, uitsluitend toegenomen schulden en of verplichtingen van de Centrale Bank, en van niemand anders dan de Centrale Bank van Suriname? Zijn de schulden en/of verplichtingen, voorzover dat vereist was, met mede weten of met fiat van de Raad van Commissarissen van de Centrale Bank van Suriname aangegaan? Heeft de Centrale Bank het recht om ongelimiteerd schulden en/of verplichtingen, hoe hoog dan ook, op zich te nemen, met andere woorden: geldt voor de Centrale Bank dat "the sky the limit' is?Zo ja, welke wet voorziet daarin, en waar zijn in die wet de toepasselijke wetsartikelen te vinden?
  3. Is de Centrale Bank uit eigen verdiensten in staat om zelfs de last van de terugbetaling te dragen, zo in vreemde valuta als in eigen munt? Heeft de Centrale Bank zekerheidsoverdracht moeten doen ter extra dekking van haar terugbetalingsverplichting?
  4. Als de Centrale Bank niet namens zichzelf, maar ten behoeve van de regering is opgetreden namens de Staat, zouden de op deze wijze ten laste van de Staat gekomen schulden en/of verplichtingen helemaal niet thuishoren op de verkorte balans van de Centrale Bank. Is de Regering het hiermee eens? Indien niet, is de regering dan van oordeel dat die schulden en/of verplichtingen wel op hun plaats zijn op de verkorte balans van de Centrale Bank? Vindt er dan niet een ontoelaatbare en ondoorzichtige samenvoeging en verstrengeling plaats van schulden en verplichtingen van de Staat met schulden en verplichtingen van de Centrale Bank? Geeft de verkorte balans van de Centrale Bank dan nog een zuiver en getrouw beeld van de eigen schulden en verplichtingen van de bank.
  5. Worden er door de samenvoeging en verstrengeling zoals bij vraag 9 bedoeld, geen schulden en/of verplichtingen van de Staat aan het oog onttrokken, die eigenlijk onder het plafond van de Leningenwet zouden moeten vallen, en daarmee in de controlesfeer van de Rekenkamer van Suriname en De Nationale Assemblee thuishoren?
  6. Indien het aantrekken van financieringsmiddelen door deze regering deels langs de weg van de Centrale Bank verloopt, maar niet expliciet zichtbaar wordt gemaakt op de verkorte balans van de Centrale Bank, hoe kan er dan democratische controle worden uitgeoefend op dat deel van het financieringsbeleid, daar het toch de regering is die dan via de Centrale Bank een zware hypotheek legt op onze economie, met de bijbehorende rente- en terugbetalingslasten voor het volk, de huidige generatie en de komende generaties?
  7. Welk gedeelte van het bedrag van 40.305 miljoen gulden, oftewel Sf.40.3 miljard, bestaat uit toegenomen buitenlandse schulden en/of verplichtingen, althans welk gedeelte heeft een deviezenkarakter, en welk gedeelte bestaat uit toegenomen binnenlandse schulden en/of verplichtingen, althans heeft geen deviezenkarakter? Zou: het gehele bedrag een deviezenkarakter hebben, dan zou het tegen de genoteerde wisselkoers van de Centrale Bank, in valuta overeengekomen met ruim 100 miljard Noordamerikaanse dollar. 
  8. Als er zoveel aan vreemde financieringsmiddelen is aangetrokken, rijst de vraag wat er gebeurd is met onze eigen deviezenvoorraad, die onder de Regering Venetiaan gevormd was uit noeste eigen inspanning en spaarzaamheid, en die als vrije reserves, onbelast met druk van leningen, is achtergelaten aan de regering Wijdenbosch.
  9. Welk gedeelte van de toegenomen schulden- en of verplichtingen met een deviezenkarakter, is op korte termijn opeisbaar, dat wil zeggen moet binnen een jaar, dus voor 1 januari 1999, terugbetaald worden, en welk gedeelte moet over een langere termijn gespreid worden terugbetaald? Dezelfde vraag ook, voor wat betreft de toegenomen schulden- en/of verplichtingen in de eigen munt.

 

De vraagsteller spreekt de hartgrondige hoop uit dat de Minister van Financiën, casu quo de regering van Suriname, niet zal nalaten het gevoel van onbehagen weg te nemen dat hem, en met hem vele burgers van ons land kwelt, bij het zien van de niet nader toegelichte "swings" van miljarden guldens op de post "Diverse rekeningen" van de verkorte balans van de Centrale Bank van Suriname, zowel aan de debetzijde als aan de creditzijde.

 

De beantwoording van de Minister van Financiën, casu quo de regering van Suriname, wordt met meer dan gewone belangstelling tegemoet gezien.