6.4.2 Onrechtmatig telefoongebruik door DNA-leden

Op 9 april 1996 deelde de Rekenkamer de Minister van Financiën mede dat volgens de Griffier van de Nationale Assemblée alleen de DNA-voorzitter aanspraak maakte op een telefoonhuisaansluiting met mogelijkheid om naar het buitenland te bellen. Aangezien telefoonaansluitingen ten laste van de staatsbegroting alleen op last van het Ministerie van Financiën kunnen plaatsvinden vroeg de Rekenkamer de minister om de aansluitingen van andere DNA-leden dan de voorzitter te laten opheffen en de ten onrechte betaalde bedragen van de betrokken DNA-leden terug te vorderen.

De Rekenkamer nam de gelegenheid te baat om de minister erop te wijzen dat de aangeboden telefoonrekeningen niet meer naar de Rekenkamer worden toegestuurd en dat vanwege zijn ministerie ook geen controle plaatsvindt.

Zoals toen gebruikelijk, gaf de minister geen bescheid.

Van een door de Rekenkamer opgemerkt gesprek met het buitenland dat volgens de aangeboden rekening 17 uur heeft geduurd via de griffie van de Nationale Assemblée, heeft zij geen nadere inlichtingen ontvangen. De in rekening gebrachte kosten voor dit gesprek bedroegen ongeveer Sf 1 miljoen zonder dat het Ministerie van Financiën of de Nationale Assemblée deze heeft opgemerkt.

In een gesprek met de Voorzitter van de Rekenkamer heeft de nieuwe Voorzitter van de Nationale Assemblée toegezegd een einde te zullen maken aan het al jaren durende telefoonmisbruik door DNA-leden. De Rekenkamer heeft inderdaad opgemerkt dat vanwege de Directeur van Financiën opdracht is gegeven om het dienstkarakter van de telefoonaansluitingen van de 2 DNA-leden die daarvoor niet in aanmerking komen, op te heffen.

Voor de huistelefoonaansluiting van het ene lid werd de Staat in 1996 Sf 3.555.460,= in rekening gebracht en voor die van het andere lid Sf 321.965,=.

Het is niet bekend of deze gelden zullen worden teruggevorderd zoals door de Rekenkamer is gevraagd..

De rekening van het toestel op de Nationale Assemblée met de mogelijkheid om naar het buitenland te bellen bedroeg in 1996 Sf 7.314.745,=

6.5 ONRECHTMATIGE HEFFING VAN TERMINAL FEE

Naar aanleiding van de aangekondigde verhoging per 1 augustus 1996 van een "accommodatievergoeding" van US$ 5,= naar US$ 10,= door Zanderij Airport Ltd., schreef de Rekenkamer de Minister van Transport, Communicatie en Toerisme op 15 augustus 1996 o.m. het volgende:

"De Rekenkamer gaat ervan uit dat de Zanderij Airport Ltd dat heeft gedaan op grond van artikel 2 van de Wet van 22 maart 1996 houdende de verzelfstandiging van de Johan Adolf Pengel Luchthaven te Zanderij (S.B. 1996 No. 18).

In bedoelde wet wordt evenwel gesproken van het overdragen van bevoegdheden aan de N.V. Luchthavenbeheer en niet aan de N.V. Luchthaven Zanderij of aan Zanderij Airport Ltd. Ofschoon het in de praktijk om dezelfde naamloze vennootschap gaat, is het juridisch noodzakelijk dat er óf een naamsverandering óf een wetswijziging plaatsvindt. Formeel heeft de Zanderij Airport Ltd nog geen enkele bevoegdheid zoals in de wet bedoeld.

De Rekenkamer heeft ook in het genoemde wetsartikel opgemerkt dat de rechten m.b.t. onder andere de luchthavenaccommodatievergoeding pas overgaan met ingang van een door de minister te bepalen tijdstip.

De Rekenkamer verzoekt U haar mede te delen of, wanneer en op welke wijze U het in de vorige zin genoemde tijdstip heeft bepaald.

Het Hoofd van de Luchtvaartdienst heeft, ter bevestiging van de mededeling van Zanderij Airport Ltd, bij brief van 25 juli 1996 medegedeeld dat vooruitlopend op de formele publikatie in het staatsblad een wijziging m.b.t. het tarief van de luchthavenaccommodatievergoeding met ingang van 1 augustus 1996 is vastgesteld. De Rekenkamer heeft inmiddels met instemming vernomen dat de verhoging per 1 oktober 1996 zal ingaan, nadat de publikatie op de juiste wijze vooraf is geschied.

De Rekenkamer heeft ook opgemerkt dat de Surinaamse Luchtvaartmaatschappij N.V. (SLM) per 1 augustus 1996 aan naar het buitenland vertrekkende passagiers een "terminal fee" van US$ 5,= per persoon oplegt omdat gebruik wordt gemaakt van haar faciliteiten. Deze vergoeding komt bovenop de luchthavenaccommodatievergoeding die op grond van de Resolutie van 18 december 1992 (S.B. 1992 No. 81) wordt gevraagd van naar het buitenland vertrekkende passagiers.

Afgezien van het feit dat de inning van gelden zoals bepaald in de aangehaalde resolutie door het Hoofd van de Luchtvaartdienst geschiedt, komt de door de SLM gevraagde terminal fee niet voor in de genoemde resolutie. Zij is derhalve onrechtmatig en niet verschuldigd.

Afgezien van de reeds aangevoerde formele bezwaren, is het voorgaande niet in overeenstemming met de in de Nationale Assemblée uitgesproken bedoeling om een gezonde exploitatie van de luchthaven Zanderij door een speciale naamloze vennootschap te laten plaatsvinden. De Rekenkamer meent dat de verwachting is uitgesproken dat de SLM, vooruitlopende op de totstandkoming van de betreffende wetgevingsprodukten, de bouw en instandhouding van de nieuwe vertrekhal voor haar rekening zou nemen om die t.z.t. over te dragen aan de voor het beheer en de exploitatie van de luchthaven verantwoordelijke instantie waarvoor immers de betreffende wet nodig was.

Het ligt voor de hand dat de door de SLM gemaakte kosten moeten worden vergoed, maar dat is een aangelegenheid tussen deze maatschappij en de beheerder van de luchthaven i.c. Zanderij Airport Ltd."

De Rekenkamer die meent dat de overheid de beginselen van behoorlijk bestuur in acht dient te nemen, verzocht de minister om de beoogde formele correcties aan te brengen en ook om het daarheen te leiden dat zoals gebruikelijk één luchthavenaccommodatievergoeding wordt geheven.

De minister antwoordde niet en de terminal fee van de SLM wordt nog steeds geheven.

7 PARASTATALE INSTELLINGEN

7.1 ALGEMEEN

De door de Rekenkamer gewenste duidelijkheid over het te voeren privatiseringsbeleid is ook in het verkiezingsjaar waarin de aan de verkiezingen deelnemende politieke organisaties hun politieke opvattingen aan de kiezers hebben voorgelegd, uitgebleven.

In de Regeringsverklaring 1996-2001 is geen uitspraak gedaan over de verschillende mogelijkheden, maar wel is twijfel uitgesproken over niet nader genoemde argumenten ten gunste van privatisering van bepaalde staatsbedrijven. De instelling van een raad voor de staatsbedrijven met het doel om het functioneren van de staatsbedrijven te verbeteren werd aangekondigd.

De Rekenkamer heeft opgemerkt dat de President van de Republiek op 28 oktober 1996 een "Raad voor Staatsbedrijven voor Suriname" heeft geïnstalleerd die alle staatsbedrijven moet doorlichten en aanbevelingen moet doen. De raad heeft reeds gerapporteerd, maar de inhoud van het rapport is niet bekend gemaakt.

Bij de installatie werd gesteld dat het advies van de raad in een "definitief operationeel plan" zal worden uitgewerkt. De Rekenkamer kijkt uit naar de uitwerking die toch eens algemeen bekend gemaakt zal moeten worden. Zij is van oordeel dat in afwachting van de te nemen beleidsbeslissingen men alvast kan beginnen om de elementaire beginselen van goed management zoals een goede administratieve organisatie en een periodieke verantwoording in acht te nemen. Daarin schieten de meeste parastatale instellingen tekort.

Ondertussen heeft de Rekenkamer opgemerkt dat de Regering aan het eind van het jaar reeds voor ruim 30 parastatale instellingen (stichtingen, landsbedrijven, naamloze vennootschappen en rechtspersonen sui generis) nieuwe raden van commissarissen dan wel raden van toezicht heeft benoemd terwijl de besturen van een kleiner aantal zijn gewijzigd. Aangezien het nieuwe beleid niet bekend is , kan niet worden vastgesteld of de nieuwe bemensingen wel in overeenstemming met dat beleid zijn.

Van de ruim 150 benoemde personen is 10% van het vrouwelijk geslacht.

Eén vrouw werd wel in 4 organen benoemd. Twee mannen kwamen niet verder dan in 3 organen. Negen personen werden 2 maal benoemd. Het overgrote deel van de benoemde personen werd dus slechts eenmaal benoemd.

7.2 DE CENTRALE BANK VAN SURINAME

Op 3 oktober 1996 schreef de Rekenkamer de Minister van Financiën o.m. het volgende:

"De Rekenkamer brengt onder Uw aandacht dat zij in meerdere brieven de gang van zaken bij de Centrale Bank van Suriname (CBS) heeft bekritiseerd zonder dat er een merkbare verbetering is opgetreden. De betreffende brieven werden ook niet beantwoord.

Thans verzoekt zij U nogmaals erop toe te laten zien dat CBS bij de goudopkoop in ieder geval de 3% royalty t.b.v. de Staat inhoudt en de nodige registratie ingevolge de wet pleegt. Voorts beschikt de Rekenkamer nog steeds niet over de gevraagde gegevens waardoor zij zich geen definitief oordeel kan vormen over de wijze waarop goud is opgekocht, geraffineerd en verkocht en de financiële resultaten daarvan.

Zij heeft U overigens reeds gesuggereerd om CBS aansprakelijk te stellen voor het verlies aan royalty's dat reeds enkele honderden miljoenen guldens beloopt.

Recentelijk, in haar brief van 22 mei 1996 No. 1064.96, heeft de Rekenkamer ook Uw aandacht ervoor gevraagd dat CBS onbevoegd een naamloze vennootschap in oprichting toestemming heeft gegeven om goud op te kopen. De doelgroep is nota bene één van illegale Braziliaanse gouddelvers. De Rekenkamer heeft er ernstig bezwaar tegen dat CBS illegale praktijken honoreert.

Door het bekend worden van een omvangrijke fraude bij CBS is de Rekenkamer nog meer verontrust geraakt. Zij betwijfelt of er bij CBS van een adequate interne controle sprake is. Ook vraagt zij zich af of de leiding van CBS wel voldoende haar verantwoordelijkheid t.o.v. de Staat en de samenleving beseft. De fraude is langer dan 2 maanden geleden in de publiciteit geraakt, maar nog steeds heeft CBS nagelaten een verklaring te geven over de omvang en de oorzaak van de fraude en om mede te delen welke verbeteringen zijn aangebracht om herhaling te voorkomen.

Het zal U ongetwijfeld bekend zijn dat elke financiële instelling, zeker één van de Staat en vooral een Centrale Bank die zelf een toezichthoudende taak vervult, voor haar functioneren sterk afhankelijk is van het in haar gestelde vertrouwen. Het is voorts nauwelijks nodig om U te wijzen op het in de Grondwet verankerde beginsel van openbaarheid van bestuur dat recentelijk nog door de Regering sterk is benadrukt.

Ten overvloede wijst de Rekenkamer U erop dat het onaanvaardbaar is dat CBS achterloopt met haar verslaggeving; het laatste verslag is dat van 1991. Het vertrouwen dat in CBS zou moeten worden gesteld, wordt, door het achterblijven van de wettelijk geregelde verantwoording, door CBS zelf ondermijnd en maakt juist plaats voor verdenking."

De minister antwoordde niet.

Ondertussen heeft de Rekenkamer opgemerkt dat er op 10 mei 1996 een rekening bij CBS is geopend waarop kennelijk royalty's worden gestort. De eerste storting vond op 14 juni 1996 plaats en bedroeg Sf 20 miljoen. Op 31 december 1996 was het bedrag aangegroeid tot Sf 175 miljoen. De hoogte van het bedrag doet evenwel vermoeden dat maar een deel van de verschuldigde royalty wordt betaald.

Voorts is CBS in gebreke gebleven om de ingehouden royalty ingevolge de wettelijke bepaling binnen 7 werkdagen na het einde van de maand af te dragen aan de Ontvanger der Directe Belastingen.

Staatsbegroting 1996(x sf1.000,- afgerond)

Staatsbegroting 1996(x sf1.000,- afgerond)

SAMENVATTING STAATSBEGROTING 1996 (x Sf 1.000,-, afgerond)

BIJLAGE 2

Uitbetaalde Salarissen Ect. Aan Landsdienaren

Via De Cebuma-verzamelstaten In 1996 En 1995

Ministerie Aantal Bedrag Aantal Bedrag

Directoraat Personen In Sf Personen In Sf.

1) Incl. Boslanddignitarissen (1236 pers. Sf 71.665.170,-)

Ressort- en Districtsraden ( 662 pers. Sf 1.281.840,-)

2) Excl. personeel Vertegenwoordigingen in het buitenland

3) Incl. CLAD, SURPOST en PENSIOENBURAU

4) Incl. CIS

5) Incl. ALLIANCE

6) Incl. ASHIANA

7) Incl. CCS

BIJLAGE 3

Uitbetaalde Salarissen In 1996 Buiten De Cebuma-verzamelstaten Aan Landsdienaren In Sf

BIJLAGE 4

STAATSTELEFOONREKENING 1996 IN Sf